ترکمن سسی - بهرام جرجانی - شهر را نمیتوان فقط با تعداد پروژههای عمرانی، طول خیابانهای آسفالتشده، تعداد جدولهای رنگشده یا حجم افتتاحیهها سنجید. یک شهر، پیش از آنکه مجموعهای از خیابانها و ساختمانها باشد، شبکهای از اعتماد میان مردم و مدیران آن است.
ممکن است خیابانی آسفالت شود، پارکی ساخته شود یا پروژهای به بهرهبرداری برسد؛ اما اگر شهروند احساس کند صدایش شنیده نمیشود، پرسشش بیپاسخ میماند و مطالبهاش در میان نامهها و وعدهها گم میشود، یک بخش مهم از توسعه شهر همچنان مغفول مانده است: سرمایه اجتماعی.
سرمایه اجتماعی با بنر و کلیپ ساخته نمیشود.
با این ساخته میشود که شهروند وقتی مشکلی را گزارش میکند، بداند کسی آن را میبیند؛ وقتی سؤالی درباره عملکرد یک دستگاه دارد، پاسخ روشنی دریافت میکند؛ و وقتی از یک تصمیم عمومی انتقاد میکند، به جای آنکه منتقد تلقی شود، به عنوان بخشی از جامعه مدنی شنیده شود.
البته مطالبهگری نیز یک خیابان یکطرفه نیست.
شهروند حق دارد مطالبه کند، اما مطالبهگری مؤثر باید بر پایه اطلاعات، سند، قانون و انصاف باشد؛ نه شایعه، تخریب یا قضاوت شخصی.
در سوی دیگر، دستگاه عمومی نیز حق دارد نقد منصفانه را از اتهام و تخریب تفکیک کند؛ اما پاسخگویی نباید صرفاً زمانی اتفاق بیفتد که نقدها تبدیل به بحران رسانهای شدهاند.
مدیریت خوب فقط مدیریت پروژه نیست؛ مدیریت اعتماد عمومی هم هست.
شاید وقت آن رسیده باشد که در ارزیابی عملکرد مدیران، یک سؤال جدیتر از «چه چیزی ساخته شد؟» بپرسیم:
«چه میزان اعتماد میان مردم و مدیریت عمومی ایجاد شد؟»
آیا مردم میدانند برای یک مشکل مشخص باید به کجا مراجعه کنند؟
آیا درخواستها و شکایتها مسیر مشخصی برای پیگیری دارند؟
آیا دستگاهها درباره وعدههای خود گزارش عملکرد ارائه میکنند؟
آیا شهروند میتواند عملکرد یک نهاد عمومی را با شاخصهای روشن ارزیابی کند؟
و مهمتر از همه؛ آیا مردم احساس میکنند در اداره شهر دیده و شنیده میشوند؟
اینها پرسشهای سیاسی نیستند؛ پرسشهای حکمرانیاند.
شاید یکی از مهمترین نشانههای بلوغ مدیریت شهری این نباشد که مدیران چقدر درباره عملکرد خود صحبت میکنند؛ بلکه این باشد که چقدر امکان گفتوگوی واقعی میان مدیر و شهروند ایجاد کردهاند.
شهروند قرار نیست تماشاگر مدیریت شهر باشد.
او صاحب حق است؛ و مدیریت عمومی نیز در برابر او مسئولیت دارد.
از همینجا باید مفهوم تازهای از توسعه را جدی گرفت:
توسعه فقط ساختن شهر نیست؛ ساختن اعتماد میان مردم و نهادهای شهر نیز هست.
اگر خیابانها ساخته شوند اما اعتمادها فرسوده شوند، توسعهای اتفاق افتاده؛ اما توسعهای ناقص.
و شاید امروز بیش از همیشه لازم باشد بپرسیم:
«در شهر ما، برای ساختن سرمایه اجتماعی چه کردهایم؟»
---
بهرام جرجانی
کارشناس حقوق و فعال اجتماعی
Legal Expert | Social Justice Advocate
- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای اسلامی منتشر نمیشود.
- نظرات بعد از ویرایش ارسال میشود.