ترکمن سسی - بهرام جرجانی - در روزهای اخیر، طرح موضوع «سوزاندن قرآن» در صفحه اینستاگرامی علی کریمی موجی از واکنشهای گسترده در میان اقشار مختلف جامعه ایجاد کرد.
مسئله تنها یک پست یا یک جمله نیست؛ مسئله تعرض به مقدسترین نماد اعتقادی میلیونها مسلمان است.
قرآن در جامعه اسلامی صرفاً یک کتاب دینی نیست؛ ریشه در حافظه تاریخی، فرهنگ عمومی و هویت معنوی مردم دارد. حتی آنان که منتقد سیاستاند، حتی آنان که با حاکمیت زاویه دارند، حرمت قرآن را از ساختار قدرت جدا میدانند. خلط این دو، خطایی خطرناک است.
آزادی بیان، سپر توهین نیست
آزادی بیان ارزشمند است؛ اما در هیچ نظام حقوقی جهان، مطلق و بیقید تعریف نشده است. همانگونه که تحریک به خشونت، نفرتپراکنی و توهینهای نژادی از دایره حمایت خارجاند، تعرض به مقدسات نیز نمیتواند پشت عنوان «آزادی بیان» پنهان شود.
در حقوق ایران نیز اصل ۲۴ قانون اساسی صراحت دارد که آزادی بیان تا جایی معتبر است که «مخل به مبانی اسلام و حقوق عمومی» نباشد. همچنین ماده ۵۱۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، برای اهانت به مقدسات اسلامی ضمانت اجرای کیفری پیشبینی کرده است.
این یک اختلاف سلیقه نیست؛ یک مرز حقوقی مشخص است.
اعتراض اگر از حرمت عبور کند، دیگر اعتراض نیست
نقد قدرت حق هر شهروند است. اعتراض مدنی مشروع است. مطالبهگری لازمه پویایی جامعه است.
اما هیچ اعتراضی، هیچ خشم سیاسی و هیچ هیجان رسانهای مجوز اهانت به باور مردم نیست.
وقتی نمادهای مقدس به ابزار فشار سیاسی تبدیل شوند، نتیجه آن نه اصلاح، که گسست اجتماعی است. شکافها عمیقتر میشود، گفتوگو دشوارتر میشود، و سرمایه اجتماعی آسیب میبیند.
جامعه ایران در یک نقطه مشترک است
ایران جامعهای متکثر است؛ اما در یک مسئله اشتراک دارد: حرمت قرآن.
بیحرمتی به آن، بیحرمتی به ایمان میلیونها انسان است.
این مسئله را نمیتوان با توجیه، استعاره یا هیجان رسانهای سبک جلوه داد.
سکوت در برابر چنین رفتاری، عادیسازی هتک حرمت است.
پایان سخن؛ صریح و بدون ابهام
قرآن خط قرمز ایمان مردم است.
نه برای دفاع از قدرت، بلکه برای دفاع از کرامت جمعی ملت.
اگر قرار باشد در هیاهوی سیاسی، مقدسات مردم قربانی شوند، جامعه حق دارد واکنش نشان دهد؛ و قانون نیز ابزار صیانت از این حرمت را پیشبینی کرده است.
حرمت قرآن قابل معامله نیست.
و هیچ چهرهای، هرچقدر مشهور، فراتر از مسئولیت اجتماعی و پاسخگویی در برابر باور مردم نخواهد بود.
بهرام جرجانی
کارشناس حقوق و فعال اجتماعی
Legal Expert | Social Justice Advocate
- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای اسلامی منتشر نمیشود.
- نظرات بعد از ویرایش ارسال میشود.