ترکمن سسی - بهرام جرجانی - هر بحران، پیش از آنکه یک تهدید باشد، یک آزمون است؛ آزمونی برای سنجش کیفیت حکمرانی. رخداد اخیر مربوط به پل آقتکهخان در آققلا، فارغ از روایتهای سیاسی و نظامی پیرامون آن، پرسشی را پیش روی ما قرار میدهد که پاسخ آن، بسیار مهمتر از خود حادثه است:
آیا امنیت ملی را تنها در مرزها و تجهیزات دفاعی جستوجو میکنیم، یا در استحکام زیرساختهایی که زندگی مردم را به هم پیوند میدهند نیز میبینیم؟
در ادبیات حکمرانی، امنیت مفهومی چندبعدی است. کشوری امن، فقط کشوری نیست که از مرزهای خود دفاع کند؛ کشوری امن است که پلهایش، جادههایش، شبکههای انرژی، ارتباطات و زیرساختهای حیاتیاش نیز از تابآوری کافی برخوردار باشند. زیرا نخستین قربانی هر بحران، پیش از آنکه ساختمانها باشند، پیوستگی سرزمینی و نظم عمومی است.
شاید سالها گلستان را با طبیعت، کشاورزی و گردشگری معرفی کردهایم، اما این تصویر، تمام حقیقت نیست. گلستان یکی از گرههای مهم ارتباطی شمال کشور است؛ استانی که زیرساختهای آن، تنها برای مردم همان منطقه اهمیت ندارد، بلکه بخشی از شبکه ملی حملونقل و خدمات عمومی را شکل میدهد.
از همین رو، رخداد آققلا باید بیش از آنکه موضوعی برای جدالهای سیاسی باشد، فرصتی برای بازاندیشی در سیاستهای توسعهای کشور تلقی شود.
توسعه، صرفاً ساخت پروژههای جدید نیست؛ توسعه یعنی افزایش تابآوری سرمایههایی که پیشتر ساختهایم. پلی که مقاومسازی میشود، جادهای که ایمن میماند و زیرساختی که برای شرایط بحرانی آماده است، فقط یک پروژه عمرانی نیست؛ بخشی از تضمین حقوق عمومی مردم است. مردم حق دارند در هر شرایطی از امنیت، دسترسی، امدادرسانی و استمرار خدمات عمومی برخوردار باشند و تحقق این حق، بدون زیرساختهای پایدار ممکن نیست.
شاید مهمترین خطای سیاستگذاری آن باشد که اهمیت یک منطقه را تنها با شاخصهای جمعیتی یا اقتصادی بسنجیم. در حالی که برخی مناطق، به دلیل جایگاه ارتباطی و ژئوپلیتیکی خود، نقشی فراتر از مرزهای اداریشان دارند. گلستان، یکی از همین مناطق است.
اگر حادثه آققلا بتواند نگاه تصمیمگیران را به اهمیت زیرساختهای حیاتی تغییر دهد، آنگاه این رخداد، فراتر از یک خبر روز، به نقطهای برای اصلاح یک رویکرد تبدیل خواهد شد؛ رویکردی که توسعه را نه هزینه، بلکه سرمایهای برای امنیت ملی میداند.
در جهان امروز، امنیت و توسعه دو مسیر جداگانه نیستند؛ یک مسیرند. هر سرمایهگذاری در تابآوری زیرساختها، در حقیقت سرمایهگذاری بر آرامش، اقتصاد، انسجام ملی و اعتماد عمومی است.
شاید سالها بعد، جزئیات این حادثه از حافظهها پاک شود؛ اما امید آن است که یک درس باقی بماند:
ملتی که امنیت را تنها با سلاح تعریف کند، نیمی از حقیقت را دیده است؛ نیم دیگر، در استحکام پلهایی نهفته است که شهرها، مردم و آینده را به یکدیگر پیوند میدهند.
این، فقط روایت یک پل نیست؛ روایت مسئولیتی است که حکمرانی در برابر آینده یک ملت بر عهده دارد.
✍️ بهرام جرجانی
کارشناس حقوق و فعال اجتماعی
- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای اسلامی منتشر نمیشود.
- نظرات بعد از ویرایش ارسال میشود.