از میدان بازدارندگی تا میدان تمدن‌سازی

ترکمن سسی - بهرام جرجانی - «جمهوری اسلامی ایران اینک که در نبرد نظامی با دشمنان پیشرفت خود، بخشی از توانمندی چشمگیرش را به جهانیان ثابت کرده، در مرحله جهاد اقتصادی و جهاد فرهنگی نیز باید دشمن را ناامید کرده و شکست دهد.» آیت الله سیدمجتبی خامنه ای (مدظله العالی) | ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵

این بیان، صرفاً توصیف یک وضعیت نیست؛ اعلام عبور از یک مرحله تاریخی است. مرحله‌ای که در آن بازدارندگی تثبیت شد و اکنون نوبت به تثبیت پیشرفت رسیده است.

سال‌ها، محور اصلی تقابل‌ها در حوزه امنیت تعریف می‌شد؛ تهدیدهای سخت، فشارهای آشکار و آزمون‌های نظامی. اما امروز میدان رقابت تغییر کرده است. قدرت‌ها دیگر فقط در مرزها صف‌آرایی نمی‌کنند؛ در بازارها، در رسانه‌ها، در ذهن‌ها و در الگوهای زندگی رقابت می‌کنند. از همین‌رو، جهاد اقتصادی و جهاد فرهنگی، دو روی یک حقیقت‌اند: تکمیل اقتدار ملی.
در جهاد اقتصادی، مسئله صرفاً افزایش اعداد و شاخص‌ها نیست؛ سخن از ساختن اقتصادی است که نه با شوک‌های بیرونی بلرزد و نه با ضعف‌های درونی فرسوده شود. اقتصادی دانش‌بنیان، بهره‌ور، شفاف و متکی بر ظرفیت‌های مردمی. در این میدان، هر کارخانه فعال، هر شرکت نوآور و هر اصلاح ساختاری، بخشی از پازل امنیت پایدار کشور است. دشمن زمانی ناامید می‌شود که فشار اقتصادی کارایی خود را از دست بدهد.

اما میدان فرهنگی، عمیق‌تر و تعیین‌کننده‌تر است. جهان امروز، جهان جنگ روایت‌هاست. تصویر یک ملت می‌تواند قدرتمندتر از توان نظامی‌اش اثر بگذارد. سرمایه اجتماعی، امید عمومی و اعتماد ملی، زیرساخت‌های نامرئی قدرت‌اند. اگر این سرمایه حفظ و تقویت شود، هیچ موج رسانه‌ای قادر به بی‌ثبات‌سازی نخواهد بود.

جهاد فرهنگی یعنی تقویت هویت، تولید روایت، ارتقای سواد رسانه‌ای و حفظ انسجام اجتماعی. یعنی تبدیل فرهنگ به موتور حرکت، نه صرفاً سپر دفاعی.

پیام رهبر معظم انقلاب در تاریخ ۱۱ اردیبهشت سال جاری را می‌توان چنین خواند: اقتدار سخت، پایه است؛ اما آینده در گرو اقتدار نرم و اقتصادی است. امنیت بدون پیشرفت، ماندگار نیست؛ و پیشرفت بدون فرهنگ، پایدار نمی‌ماند.

اکنون میدان اصلی، میدان ساختن است؛ ساختن اقتصادی مقاوم و فرهنگی بالنده که بتواند ایران را از مرحله ایستادگی، به مرحله الگو شدن برساند.

بهرام جرجانی
کارشناس حقوقی

نوشتن دیدگاه